Gospodarstwa domowe wciąż za mało inwestują w akcje, ale to się zmienia - BM PKO BP

"Nie mamy wystarczającego kapitału na polskim rynku, do tego wciąż jest duża awersja do ryzyka. Przyczyny są z jednej stronyu regulacyjne, ale też leżą one po stronie samych instytucji. Konieczna jest zmiana struktury oszczędności polskich gospodarstw domowych" - powiedział dyrektor Biura Maklerskiego PKO BP Samer Masri podczas konferencji CEE Capital Market w Londynie.

Zdaniem autorów raportu BM PKO BP opublikowanego 23 marca, rosnąca stopa oszczędności oraz rekordowe napływy do funduszy akcyjnych w pierwszych miesiącach 2026 roku wskazują na wczesne etapy przekierowywania kapitału w stronę aktywów przynoszących wyższe zyski.

"Stopa oszczędności gospodarstw domowych w Polsce ostatnio wzrosła do około 10 proc., podczas gdy dwa lata temu było to tylko 7 proc." - wskazał Samer Masri.

Jego zdaniem wprowadzenie OKI (Osobistego Konta Inwestycyjnego) w 2027 roku dostarczy dodatkowego impulsu do większego zaangażowania inwestorów detalicznych.

"Chociaż kapitał zagraniczny był jednym z kluczowych czynników rajdu rynku akcji w 2025 roku, obserwujemy rosnącą liczbę argumentów, że krajowe przepływy mogą zacząć się zwiększać w nadchodzących latach" - powiedział Kamil Kliszcz, zastępca dyrektora BM PKO BP ds. Klientów Instytucjonalnych.

W scenariuszu bazowym BM PKO BP udział inwestorów zagranicznych w napływach netto może stopniowo spadać do około 30 proc., w porównaniu z ponad 80 proc. w ostatnich latach.

"Około 70 proc. obrotów na GPW w ostatnich latach jest generowanych przez inwestorów zagranicznych. Widzimy jednak przesłanki, że ten trend w najbliższych latach będzie się odwracać" - powiedział Kamil Kliszcz.

Dodał, że w najbliższych latach skala napływu środków krajowych może być równa wielkości napływów na polski rynek z zagranicy.

Z raportu BM PKO BP wynika też, że majątek finansowy polskich gospodarstw domowych pozostaje w dużej mierze skoncentrowany w instrumentach niskiego ryzyka. Depozyty, gotówka i obligacje stanowią około 53 proc. PKB, a akcje i aktywa funduszy inwestycyjnych reprezentują jedynie około 9 proc. PKB (w porównaniu do około 47 proc. w czterech największych gospodarkach UE).

W ocenie autorów podkreśla to nadal ograniczoną rolę rynku kapitałowego.

"W Polsce jest 3 mln rachunków maklerskich, ale tylko 300 tys. z nich jest aktywnych. Oznacza to, że zaledwie 1 proc. Polaków inwestuje na giełdzie, a przecież chcemy podnieść wydajność kapitału, brać udział w finansowaniu obronności i pomagać w rozwoju spółkom innowacyjnym" - powiedział Samer Masri.

BM PKO BP szacuje, że OKI mogłoby przyciągnąć ponad 2 mln uczestników w ciągu trzech lat, generując około 8 mld zł brutto napływów kapitałowych.

"OKI może stać się katalizatorem mobilizacji lokalnych oszczędności na rynku akcji i zmniejszenia zależności polskiego rynku kapitałowego od przepływów międzynarodowych" - napisano w raporcie.

Dyrektor Samer Masri deklaruje, że BM PKO BP będzie celować w pozycję numer jeden pod względem wielkości aktywów w OKI.

BM PKO BP zwraca uwagę, że napływy do funduszy akcyjnych w ostatnim czasie osiągnęły wieloletnie szczyty, w tym 0,9 mld zł napłynęło do funduszy akcyjnych w styczniu i lutym 2026 r.

Tradycyjne regularne programy oszczędności trzeciego filara (PPE, IKE, IKZE, PPK) nadal generują stabilne napływy do akcji. Szacowane są one na 7,3 mld zł w 2026 roku.

Depozyty, gotówka i obligacje razem stanowią około 71 proc. aktywów finansowych gospodarstw domowych w Polsce, w porównaniu do 45 proc. w czterech największych krajach UE (Niemcy, Francja, Włochy i Hiszpania) oraz 62 proc. w Europie Środkowo-Wschodniej (Węgry, Czechy i Słowacja).

Fundusze inwestycyjne stanowią około 8 proc. aktywów finansowych gospodarstw domowych (w porównaniu do 19 proc. w BIG4 UE), podczas gdy akcje notowane stanowią około 4 proc. (w porównaniu do 7 proc. w BIG4 UE).

W raporcie przedstawiono też założenia dotyczące przepływów instytucjonalnych na akcje w latach 2026-2029.

Stałe napływy z krajowych regularnych programów oszczędnościowych III filara (PPE, IKE, IKZE, PPK) mają rosnąć o ok. 1,2 mld zł rocznie.

Przepływy netto do funduszy inwestycyjnych akcji (z wyłączeniem PPE, IKE, IKZE) będą bliskie zeru w latach 2026–2029 (w porównaniu do -3,5 mld zł w 2025). Dodatkowe napływy od 2027 r. do polskich funduszy akcyjnych spodziewane są przez parasol OKI.

"Cieszymy się, że udało nam się przekonać Ministerstwo Finansów i Komisję Nadzoru Finansowego do modelu parasolowego OKI, co umożliwi przepływ oszczędności z depozytów na rynek akcji" - powiedział Samer Masri.

BM PKO BP na lata 2026-2029 zakłada zmniejszające się napływy z funduszy emerytalnych OFE, opierając się na założeniu, że OFE utrzyma swoją obecną alokację aktywów i będzie reinwestować dywidendy.

Przepływy od inwestorów zagranicznych będą natomiast zgodne z pięcioletnią średnią historyczną.

"Przy tych założeniach, całkowite roczne napływy na akcje mogłyby pozostać na poziomie około 15–20 mld zł w latach 2026–2029" - napisano w raporcie.

"Spodziewamy się, że napływy z dywidend nadal będą przewyższać netto wypływy w latach 2026, 2027 i 2028, chociaż saldo może stać się ujemne od 2029 roku" - dodano. (PAP Biznes)

pr/