Rząd chce ujednolicić system wsparcia czasowej ochrony dla wszystkich uchodźców

"Celem projektowanej ustawy jest ujednolicenie systemu wsparcia dla wszystkich, podlegających ochronie czasowej, dostosowanie przepisów do nowego etapu sytuacji migracyjnej oraz przejście z rozwiązań nadzwyczajnych do systemowych. Po prawie czterech latach sytuacja uchodźców w Polsce jest bardziej stabilna, a instytucje publiczne i samorządy nauczyły się obsługiwać nowoprzybyłych cudzoziemców w ramach zwykłych procedur. (...) Dalsze utrzymywanie ustawy zawierającej rozwiązania specjalne, może tworzyć ryzyko nierównego traktowania w relacjach do ogólnego reżimu prawa dla cudzoziemców" - napisano w ocenie skutków regulacji (OSR) projektu.

"Jednocześnie wiele rozwiązań, przewidzianych w specustawie jest szczelnych, skutecznych i racjonalnych ekonomicznie. Stąd też projekt zmierza również do przeniesienia części z nich do ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (...). W obecnym stanie prawnym te regulacje znajdują zastosowanie tylko wobec innych beneficjentów ochrony czasowej, niż obywatele Ukrainy (...)" - dodano.

Zakres nowelizacji ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony będzie obejmował przeniesienie ze specustawy mechanizmów rejestracji beneficjenta ochrony czasowej (PESEL UKR) oraz potwierdzania tożsamości, zamiast zaświadczeń wydawanych w postaci papierowej.

Rozwiązanie to ma pozwolić uniknąć paraliżu administracyjnego związanego z wydawaniem papierowych zaświadczeń wszystkim obywatelom Ukrainy posiadającym status UKR przez jeden organ jakim jest Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców. Nowe regulacje zakładają także zmiany dot. zasad dostępu beneficjentów ochrony czasowej do świadczeń socjalnych, w tym świadczeń medycznych oraz ich zakwaterowania, a także weryfikacji przesłanek ich udzielenia.

Ustawa ma umożliwić obywatelom Ukrainy dalszy legalny pobyt i dostęp do rynku pracy.

Projektowana zmiana oznacza wprowadzenie jednolitych zasad dla wszystkich beneficjentów ochrony czasowej.

Projekt ustawy przewiduje m.in. uchylenie przepisów specustawy w zakresie, w jakim tworzą one odrębny system przewidziany jedynie dla obywateli Ukrainy oraz przepisów, które wygasły ponieważ upłynął termin obowiązywania w nich określony.

Zakłada się ponadto wprowadzenie przepisów pozwalających na wygaszenie rozwiązań nadzwyczajnych, które zapewnią płynne przejście między dotychczasowym, a nowym stanem prawnym poprzez wprowadzenie przepisów przejściowych w zakresie m.in.:

- mechanizmów pozwalających na rozliczenie Funduszu Pomocy, który był utworzony w celu finansowania lub dofinansowania realizacji zadań na rzecz pomocy obywatelom Ukrainy,

- utrzymania rozwiązań związanych z zobowiązaniami z tytułu obligacji wyemitowanych przez Bank Gospodarstwa Krajowego (BGK), udzielonymi poręczeniami i gwarancjami oraz przepisów regulujących umowę między Ministerstwem Finansów a BGK,

- sposobów rozliczenia przez jednostki samorządu terytorialnego niewykorzystanych środków otrzymanych z Funduszu Pomocy na zadania oświatowe oraz przekazania informacji w tym zakresie do ministra właściwego do spraw finansów publicznych,- warunków wypłaty świadczeń na rzecz rodziny do końca bieżącego okresu świadczeniowego,

- kwalifikacji zawodowych do wykonywania górniczych zawodów regulowanych, nabytych w Ukrainie, uznanych na podstawie specustawy,

- wykonywania działalności gospodarczej, założonej na podstawie specustawy,

- zawieszenia biegów terminów w sprawach związanych z postępowaniami w sprawach dotyczących pobytu cudzoziemców, a także przedłużenia ważności wiz i innych dokumentów pobytowych do 4 marca 2027 r.,

- utrzymania możliwości uzyskania innego tytułu pobytowego przez posiadacza ochrony tymczasowej,

- umożliwienie służbom przekazywania sprzętu na Ukrainę.

Przewiduje się także włączenie mechanizmów znajdujących się w specustawie, które zakładają redukcję kosztów, do ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony oraz do innych ustaw sektorowych w zakresie m.in.:

- metody potwierdzania legalności pobytu w przypadku podlegania ochronie czasowej poprzez uzyskanie numeru PESEL z odpowiednim statusem oraz warunków utraty i wygaśnięcia tego statusu,

- możliwości korzystania z aplikacji mObywatel przez beneficjentów ochrony czasowej,

- dostępu do rynku pracy i prowadzenia działalności gospodarczej,

- dostępu do podstawowych świadczeń socjalnych, zasad dostępu do opieki medycznej,

- wprowadzenie decyzji o odmowie dopuszczenia cudzoziemca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. (PAP Biznes)

tus/ osz/