TYGODNIOWY PRZEGLĄD Z REGIONU: Polityka i Gospodarka, 12-16 stycznia

TEMAT TYGODNIA: WYBORY NA WĘGRZECH ODBĘDĄ SIĘ 12 KWIETNIA

Prezydent Węgier Tamas Sulyok ogłosił, że wybory parlamentarne w kraju odbędą się 12 kwietnia. Według analityków, wybory te będą jednym z kluczowych wydarzeń w Europie w tym roku.

Jak podkreśla Reuters, po raz pierwszy od objęcia władzy w 2010 r. premier Wiktor Orban musi stawić czoło silnej opozycji – centroprawicowej partii Tisza, na której czele stoi Péter Magyar.

"Magyar mocno naciska w wyborach, obiecując wzmocnienie niezależności sądownictwa, walkę z korupcją i danie wyborcom jasnej alternatywy dla Fideszu. Orbán jest kluczowym czynnikiem destabilizującym UE, często ścierając się z Brukselą i innymi stolicami europejskimi w kwestiach wsparcia dla Ukrainy, praw osób LGBTQ+ i sankcji wobec Rosji" – napisał portal Politico.

Według obliczanego przez portal sondażu zbiorczego (POLITICO's Poll of Polls), Tisza może obecnie liczyć na 40 proc. poparcia, a rządzący Fidesz – na 37 proc. Jednakże "Budapest Business Journal" zwraca uwagę na rozbieżność sondaży. Gazeta cytuje grudniowe badanie Republikon Institute, według którego 46 proc. zdecydowanych opowiadało się za partią Tisza, a 37 proc. za Fidesz–KDNP (przy czym podkreślano, że opozycja znacząco poprawił wynik w ostatnich miesiącach).

"Journal" wskazał, że według ostatniego sondażu Nézőpont Institute, instytucji – jak podkreślono – bliskiej Fideszowi, ok. 47 proc. respondentów deklaruje, że odda głos na partię Orbana, a ok. 40 proc. – na partię Magyara.

Orban ogłosił 10 stycznia na kongresie swojej partii, że jest gotów zostać jej kandydatem na szefa przyszłego gabinetu. Oficjalnie kandydatura ma zostać potwierdzona w lutym. TISZA nie ogłosiła ostatecznie swojego kandydata; według mediów będzie nim lider partii Peter Magyar.

Na Węgrzech 199 członków jednoizbowego parlamentu, Zgromadzenia Narodowego (Orszaggyules), wybieranych jest w systemie mieszanym, który łączy okręgi jednomandatowe z systemem proporcjonalnym. 106 deputowanych jest wyłanianych w okręgach jednomandatowych, a 93 - z krajowych list partyjnych. Kadencja parlamentarzysty trwa cztery lata. (źródło: PAP, Reuters, Politico, Budapest Business Journal, 13.01)

INFORMACJE REGIONALNE

* Emisje długu państw regionu CEE za granicą mogą być w tym roku mniejsze niż w 2025 r. ze względu na dostęp do środków unijnych (KPO, SAFE), oceniają eksperci Erste Group. Według nich, emisje te wyniosą w 2026 r. ok. 7,6 mld euro w przypadku Węgier, 10 mld euro w Rumunii i 10-12 mld euro w Polsce. Słowenia wyemitowała na rynkach zagranicznych w styczniu 2026 r. euroobligacje o wartości 1,75 mld euro (zwykle emituje 1 mld euro), Węgry - za 3 mld euro, zaś Polska - za 3,25 mld euro. Jak wskazano, kraje CEE mają w tym roku "ostatnią szansę" na wnioskowanie (do końca trzeciego kwartału) o pozostałą część środków dostępnych w ramach Instrumentu na rzecz Odbudowy i Zwiększania Odporności (RRF). Z kolei pierwsze wstępne płatności z nowego programu inwestycji w obronność SAFE - w wysokości 10-15 proc. mogą rozpocząć się na początku roku. (źródło: PAP Biznes, 12.01)

* Bank Światowy szacuje, że wzrost w Europie i Azji Środkowej (ECA) spowolnił w 2025 r. do 2,4 proc. Spowolnienie odzwierciedla słabszą konsumpcję prywatną, zwłaszcza w Federacji Rosyjskiej, ze względu na opóźnione skutki zacieśnionej polityki pieniężnej. Prognoza na 2026 dla CEA do 2,4 proc. wzrostu, a na 2027 r. – 2,7 proc. Prognozy dla Europy Środkowej (Węgry, Polska, Rumunia) to odpowiednio: 2,7 proc. i 2,6 proc., dla Europy Środkowej plus Bułgaria i Chorwacja – po 2,7 proc. w obu latach, zaś dla Zachodnich Bałkanów (Albania, Bośnia i Hercegowina, Kosowo, Czarnogóra, Macedonia Północna i Serbia) – odpowiednio: 3,1 proc. i 3,3 proc. (źródło: Bank Światowy, 13.01)

* Stopa bezrobocia w krajach Europy Wschodniej w 2026 roku pozostanie na poziomie z 2025 roku, czyli 3,7 proc. - ocenia Międzynarodowa Organizacja Pracy (ILO). W 2027 roku stopa bezrobocia w krajach regionu spadnie do 3,6 proc. Liczba bezrobotnych utrzyma w 2026 roku poziom 5,2 mln osób, aby w 2027 roku spaść do 5,0 mln. (źródło: PAP, 14.01)

* Członkowie UE posiadający własną walutę to Czechy, Polska, Rumunia i Węgry. Obecnie tylko Czechy spełniają wszystkie kryteria konwergencji, które pozwalają na przyjęcie euro. Natomiast największe poparcie dla jak najszybszego przyjęcia wspólnej waluty deklarują Węgrzy. (źródło: Erste, 14.01)

* Komisja Europejska zatwierdziła krajowe plany obronne ośmiu państw członkowskich i przedłożyła Radzie wniosek w sprawie zatwierdzenia pomocy finansowej w ramach inicjatywy Security Action for Europe (SAFE) dla Belgii, Bułgarii, Danii, Hiszpanii, Chorwacji, Cypru, Portugalii i Rumunii. Poziomy finansowania dla każdego kraju zostały wstępnie ustalone we wrześniu, np. Cypr przeznaczono 1,18 mld euro, a na Rumunię wstępnie przydzielono 16,68 mld euro. (źródło: KE, 15.01)

WĘGRY

* Produkcja przemysłowa spadła w listopadzie o 5,4 proc. w ujęciu rok do roku i o 2,0 proc. mdm. Oczekiwano spadku w zakresie od -0,7 proc. do -3,4 proc. rdr. Wielkość produkcji spadła rdr w większości podsektorów przemysłowych, w tym w produkcji środków transportu oraz produkcji urządzeń elektrycznych. Analitycy Erste wskazują na możliwość poprawy, gdyby potwierdziły się doniesienia o rozruchu fabryki BMW w Debreczynie pod koniec października. (źródło: KSH, Bloomberg, Erste, 12.01)

* PKO BP prognozuje, że w 2026 wzrost węgierskiej gospodarki przyspieszy do 2,3 proc. z 0,6 proc. szacowanych w 2025. Motorem wzrostu pozostanie konsumpcja, a inwestycje zwiększą się – ich zdaniem – o ok.1 proc., po ponad 6-procentowym spadku w 2025. Wkład eksportu netto do wzrostu najpewniej pozostanie negatywny. (źródło: PKO BP, 12.01)

* Według PKO BP, na początku roku inflacja na Węgrzech spadnie poniżej celu MNB (3,0 proc.), jednak w dalszej części roku wzrośnie i znajdzie się w przedziale 3-4 proc. Bank oczekuje, że średnia inflacja w 2026 wyniesie 3,3 proc. wobec 4,5 proc. w 2025. Spadek inflacji w połączeniu z jej korzystnymi perspektywami stworzy przestrzeń do obniżki stóp procentowych od pierwszego kwartału 2026, co sprowadzi stopę banku centralnego do 6,0 proc. na koniec roku. (źródło: PKO BP, 12.01)

* Inflacja konsumencka wyniosła w grudniu 3,3 proc. rok do roku (wobec konsensusu +3,2 proc.) i 0,1 proc. mdm. W ujęciu średniorocznym inflacja wyniosła 4,4 proc. Ministerstwo Gospodarki Narodowej wskazało, że wprowadzone wiosną obowiązkowe ograniczenia marż na szereg produktów spożywczych i niespożywczych spowodowały dwucyfrowe obniżki cen. (źródło: KSH, PKO BP, MTI, 13.01)

* Po publikacji danych o inflacji za grudzień ekonomiści OTP podtrzymali oczekiwania dwóch obniżek stóp procentowych w 2026 r., pod warunkiem obniżenia się inflacji do poziomu zgodnego z celem banku centralnego. (źródło: OTP, 14.01)

CZECHY

* Minister finansów Alena Schillerová stwierdziła, że utrzymanie deficytu budżetu państwa w 2026 r. poniżej 300 mld koron będzie bardzo trudne, a ministrowie otrzymali polecenie ograniczenia wydatków. Wskazała, że projekt przygotowany przez poprzedni rząd nie docenił zarówno dochodów, jak i wydatków, pozostawiając kraj w stanie tymczasowego zarządzania budżetem. (źródło: Radio Prague Intl., 11.01)

* PKO Bank Polski prognozuje, że w 2026 wzrost PKB w Czechach wyniesie 2,2 proc. w 2026 r. wobec 2,3 proc. szacowanych przez bank na 2025 r. Inflacja kształtuje się obecnie blisko celu banku centralnego i najpewniej pozostanie na zbliżonym poziomie w 2026, chociaż na początku roku spodziewany jest jej spadek poniżej 2 proc. PKO BP prognozuje, że stopy procentowe w Czechach w 2026 pozostaną na obecnym poziomie. (PKO BP, 12.01)

* Inflacja konsumencka wyniosła w grudniu 2,1 proc. rdr, podobnie jak w listopadzie i zgodnie z konsensusem. W ujęciu miesięcznym odnotowano 0,3 proc. deflacji. Średnioroczna inflacja wyniosła w 2025 roku 2,5 proc. (źródło: CSU, BGK, 13.01)

* Nadwyżka na rachunku obrotów bieżących zmniejszyła się do 8,2 mld CZK w listopadzie. Oczekiwania wynosiły od +1 mld CZK do +14,9 mld CZK. Saldo obrotów towarowych wyniosło +40,5 mld CZK. (źródło: CNB, Bloomberg, 13.01)

* Sprzedaż detaliczna wzrosła o 0,8 proc. mdm i o 4,6 proc. rdr w listopadzie. Konsensus wynosił 3,4 proc. wzrostu w ujęciu rocznym. Erste ocenia, że sytuacja w sektorze detalicznym pozostaje pozytywna, pomimo wahań w niektórych miesiącach. Według nich, nastroje konsumentów odnotowały w grudniu nieznaczne pogorszenie wobec listopada, gdy były najlepsze od sześciu lat. (źródło: CSU, Erste, 15.01)

* Powołany 15 grudnia 2025 r. prawicowy, eurosceptyczny rząd Czech premiera Andreja Babisza uzyskał w czwartek wieczorem wotum zaufania w parlamencie. Za głosowali wszyscy posłowie koalicji – 108 deputowanych w 200-osobowej Izbie Poselskiej. Premier Andrej Babisz zadeklarował, że priorytetem będzie stabilność budżetowa bez podnoszenia podatków, utrzymanie korony czeskiej i nieprzyjmowanie euro, zerowa tolerancja dla nielegalnej migracji oraz silne zaangażowanie krajowego przemysłu w zamówienia obronne. (źródło: PAP, 15.01)

TURCJA

* Minister skarbu i finansów Mehmet Simsek powiedział grupie inwestorów, że inflacja może spaść do 19 proc. rdr na koniec 2026 r., według nieoficjalnych źródeł agencji Bloomberg. Bank centralny oczekuje w tym okresie inflacji na poziomie 16-19 proc. W 2025 r. inflacja konsumencka wyniosła 30,89 proc. (źródło: Bloomberg, TurkStat, 13.01)

GRECJA

* Inflacja konsumencka (CPI) wyniosła w grudniu 2,6 proc. rdr i 2,7 proc. średniorocznie w 2025 r. Inflacja HICP wyniosła odpowiednio: 2,9 proc. i 2,9 proc. W ujęciu średniorocznym HICP, najwyższe wzrosty odnotowano w przypadku hoteli, kawiarni i restauracji (+5,2 proc.) i mieszkań (+3,9 proc.). (źródło: HSA, 13.01)

* Według wstępnych danych, w budżecie państwa odnotowano w całym 2025 r. nadwyżkę w wysokości 17 mln euro wobec 369 mln euro nadwyżki rok wcześniej. Plan rządu zakłada 2,59 mld euro deficytu. W 2025 r. dochody budżetu wzrosły do 76,9 mld euro z 74,1 mld euro rok wcześniej, a wydatki – odpowiednio do 76,9 mld euro z 73,7 mln euro. (źródło: MinFin, 15.01)

* HSBC prognozuje wzrost PKB w wysokości 2 proc. w 2025 r. (wobec 2,2 proc. w 2024) i 2,1 proc. w 2026 r. Według ING, Grecja będzie pod względem wzrostu "gwiazdą" strefy euro w tym roku. (źródło: eKathimerini, 15.01)

RUMUNIA

* PKO BP prognozuje, że w 2026 wzrost PKB przyspieszy do 1,8 proc. z 0,6 proc. w 2025. W pierwszej połowie 2026 r. inflacja w Rumunii nadal będzie zbliżona do 9 proc. r/r, jednak pod koniec roku obniży się do 3,7 proc. r/r wspierana przez efekt bazy statystycznej. Dopiero poprawa perspektyw inflacyjnych mogłaby - zdaniem PKO BP - skłonić bank centralny do obniżek stóp procentowych. W trakcie roku analitycy oczekują trzech ruchów, które sprowadzą stopę banku centralnego do 5,75 proc. (z 6,5 proc. obecnie). (PKO BP. 12.01)

* Stefan Nanu z Ministerstwa Finansów Publicznych powiedział, że deficyt budżetowy w 2025 r. okazał się niższy od planowanego. Dodał, że w 2026 roku rząd chce zmniejszyć deficyt do 6,4-6,5 proc. PKB. (źródło: Bloomberg, 13.01)

* Inflacja konsumencka spowolniła do 9,7 proc. rdr w grudniu z 9,8 proc. miesiąc wcześniej (i była zgodna z konsensusem rynkowym). Inflacja średnioroczna wyniosła w 2025 r. 7,3 proc. wobec 5,6 proc. rok wcześniej. ING oczekuje inflacji na koniec 2026 r. na poziomie 4,5 proc. i spodziewa się utrzymania głównej stopy procentowej na poziomie 6,5 proc. do maja, a następnie cięć o 100 pb do końca 2026 r. (źródło: INS, ING, 14.01)

BUŁGARIA

* Przejście na euro w Bułgarii przebiega sprawniej niż wielu się spodziewało – ocenia Petar Ganev, starszy ekonomista z Instytutu Ekonomii Rynkowej. Dodał, że chociaż lew nadal dominuje, wszystkie dochody przedsiębiorstw są przeliczane na euro, a wszelkie lewy zebrane przez duże sieci handlowe trafiają do banków, a ostatecznie do Bułgarskiego Banku Narodowego. (źródło: Novinite, 13.01)

* Narodowy Bank Bułgarii prognozuje wzrost PKB na poziomie 3,2 proc. w 2025 r. i po 3,1 proc. w kolejnych dwóch latach. W poprzedniej prognozie z czerwca oczekiwał odpowiednio: 2,9 proc. w 2025 r. i po 2,7 proc. w kolejnych dwóch latach. (źródło: BNB, 13.01)

* Capital Economics prognozuje, że PKB na osobę w Bułgarii wzrośnie z ok. 40 proc. średniej dla strefy euro obecnie do ok. 55 proc. średniej do 2035 r., przy czym kraj ten pozostanie na ostatnim miejscu w strefie pod względem dystrybucji dochodów. (źródło: Capital Economics, 14:01)

* Prezydent Bułgarii Rumen Radew zapowiedział przedterminowe wybory po tym, jak Alians na rzecz praw i Swobód (APS) jako trzecie ugrupowanie odmówił przyjęcia misji sformowania rządu. Nie ma innego wyjścia z obecnego kryzysu politycznego - ocenił Radew. Prezydent musi mianować tymczasowy rząd, który będzie rządził krajem do powołania nowego gabinetu po przyspieszonych wyborach, i wyznaczyć ich datę. Zgodnie z prawem głosowanie musi odbyć się w ciągu dwóch miesięcy; partia GERB byłego premiera Bojko Borisowa zaproponowała 29 marca. (źródło: PAP, 16.01)

SŁOWENIA

* Premier Robert Golob nie zamierza podać się do dymisji po tym, jak organ nadzorujący walkę z korupcją stwierdził, że naruszył on zasady uczciwości w związku z wiadomościami tekstowymi wysłanymi do byłego ministra spraw wewnętrznych w 2022 r. Argumentował, że decyzja ta stanowi błędną interpretację jego roli i wagi jego działań. Opozycja apeluje, aby podał się do dymisji, biorąc pod uwagę, że przed wyborami w 2022 r. obiecał wyborcom, że ustąpi ze stanowiska, jeśli kiedykolwiek zostanie uznany za winnego naruszenia zasad uczciwości. Premier stwierdził, że obietnica ta została wyrwana z kontekstu. (źródło: STA, 14.01)

SŁOWACJA

* Inflacja konsumencka przyspieszyła do 3,8 proc. rdr w grudniu z 3,7 proc. miesiąc wcześniej. Erste oczekiwało wyniku na poziomie 3,9 proc. Inflacja średnioroczna wyniosła w 2025 r. 4,0 proc. Bank oczekuje, że w 2026 r. utrzyma się na zbliżonym poziomie. (źródło: SOSR, Erste, 15.01)

* Komisja Europejska pozytywnie oceniła szósty wniosek Słowacji o płatność w wysokości 591 mln euro w ramach Instrumentu na rzecz Odbudowy i Zwiększania Odporności. To ważny krok w realizacji reform i inwestycji związanych z tym wnioskiem w obszarach otoczenia biznesu, cyfryzacji, edukacji, zarządzania, zielonej gospodarki, rynku pracy, badań naukowych i zdrowia. (źródło: KE, 16.01)

ESTONIA

* Wydatki Estonii na obronę znacznie wzrosły w 2025 r., a największym i najważniejszym zakupem była amunicja. Na jej pozyskanie przeznaczono prawie 1 proc. PKB – poinformował szef estońskiego rządu Kristen Michal. Na zakup amunicji Estonia przeznaczyła w ub. roku około 350 mln euro, a w 2026 r. łączne nakłady władz w Tallinie na obronność mają wynieść ok. 2,4 mld euro, czyli 5,4 proc. PKB. (źródło: PAP, 16.01)

LITWA

* Wchodzący z skład koalicji rządzącej Socjaldemokraci zapowiedzieli, że w pierwszej połowie wiosny zdecydują o przyszłości koalicji. Po wyborach 2024 r. Socjaldemokraci stanowią jedną z partii koalicyjnych, choć skład koalicji zmienił się po rezygnacji premiera Gintautasa Paluckasa latem 2025 r. (źródło: BNS, 13.01)

* Komisja Europejska oceniła piąty wniosek Litwy o płatność w ramach Instrumentu na rzecz Odbudowy i Zwiększania Odporności, który jest centralnym elementem NextGenerationEU. Komisja stwierdziła, że Litwa osiągnęła w zadowalający sposób wszystkie pięć kamieni milowych i wartości docelowych określonych w decyzji wykonawczej Rady. Wniosek o płatność w wysokości 360,4 mln euro. (źródło: KE, 15.01)

ŁOTWA

Moody's potwierdził długoterminowy rating Łotwy na poziomie A3, a także rating programu niezabezpieczonych papierów dłużnych MTN na poziomie (P)A3. Perspektywa pozostaje stabilna. Agecja prognozuje, że dług publiczny, który wyniósł 46,6 proc. PKB w 2024 r., wzrośnie do 49,6 proc. w 2026 r., głównie z powodu wyższych wydatków na obronność. Oczekuje, że dług publiczny osiągnie szczytowy poziom około 55 proc. pod koniec lat 20-ych. (źródło: Moody’s, 16.01.)

SERBIA

* Bank centralny zdecydował o utrzymaniu podstawowej stopy procentowej na poziomie 5,75 proc. Była to decyzja zgodna z oczekiwaniami. W ostatnich miesiącach 2025 r. inflacja ustabilizowała się nieco poniżej środku jego celu inflacyjnego NBS (3 proc. +/- 1,5 pkt proc.). (źródło: NBS, 13.01)

CYPR

* Szef sztabu Charalambos Charalambous złożył rezygnację po tym, jak w internecie pojawiło się nagranie sugerujące, że on i inne osoby wykorzystywały swoje powiązania z prezydentem Nikosem Christodoulidesem, aby uzyskać korzyści dla potencjalnych inwestorów w zamian za pieniądze. (źródło: Euro News, 13.01)

MOŁDAWIA

* Prezydent Mołdawii Maia Sandu oświadczyła, że zagłosowałaby za zjednoczeniem z sąsiednią Rumunią, członkiem Unii Europejskiej i NATO, gdyby odbyło się referendum mające na celu ochronę kruchej demokracji przed presją Rosji. Około 1,5 mln Mołdawian posiada obywatelstwo rumuńskie, ale ostatnie sondaże pokazują, że tylko około jedna trzecia z nich popiera zjednoczenie z Bukaresztem. Sandu powiedziała, że zdaje sobie sprawę, iż większość Mołdawian nie popiera jej stanowiska, dodając, że integracja z UE jest „bardziej realistycznym celem”. Jej rząd postawił sobie za cel przystąpienie do UE do 2030 r. (źródło: Reuters, 12.01)

* Premier Mołdawii Alexandru Munteanu poparł ideę połączenia swego kraju z Rumunią. Wcześniej kilka razy prezydent Mołdawii Maia Sandu wyraziła podobny pogląd. Przed II wojną światową obecna Mołdawia stanowiła część Rumunii; w czerwcu 1940 r. została siłą włączona do Związku Sowieckiego i przekształcona w jedną z republik ZSRR. W 1991 r. Mołdawia ogłosiła niepodległość. (źródło: PAP, 16.01)

CZARNOGÓRA

* Premier Milojko Spajic ma nadzieję, że w 2028 r. Czarnogóra stanie się trzecią republiką byłej Jugosławii, która przystąpi do Unii Europejskiej, po Słowenii i Chorwacji. Czarnogóra ma nadzieję zakończyć negocjacje z UE do końca 2026 r. Z 12 rozdziałów zamkniętych od 2012 r. dziewięć zostało zakończonych w ciągu ostatnich dwóch lat za rządów Spajicia. Łącznie jest ich 33. (źródło: Balkan Insight, 13.01)

MACEDONIA PÓŁNOCNA

* Macedonia Północna sprzedała euroobligacje 4- i 8-letnie euroobligacje o wartości po 500 mln euro. rentowność wyniosła odpowiednio: 3.875 proc. i 4.750 proc. (źródło: MinFin, 13.01)

---

KALENDARIUM PUBLIKACJI MAKRO

Poniżej kalendarium publikacji danych makroekonomicznych wraz z prognozami Trading Economics

Tomasz Oljasz (PAP Biznes)

tom/ pr/