Według NBP Polska stała się kluczowym europejskim hubem obsługującym dostawy z Dalekiego Wschodu (popr.)

#poprawiono tytuł i lead#

"Obserwowane w IV kwartale, jak i w całym 2025 r. zmiany w strukturze eksportu dokonały się głównie pod wpływem obserwowanej w tym okresie ekspansji chińskich produktów na rynek europejski. Z jednej strony spowodowała ona wzrost eksportu w kategorii obejmującej pozostałe towary konsumpcyjne, z drugiej – przyczyniła się do spadku eksportu środków transportu i ich części oraz stagnacji w sprzedaży trwałych towarów konsumpcyjnych" - napisał NBP w ocenie bilansu płatniczego w IV kwartale.

"W przypadku pozostałych towarów konsumpcyjnych w połączeniu z szybkim rozwojem infrastruktury logistycznej i transportowej Polska stała się kluczowym europejskim hubem logistycznym obsługującym dostawy z Dalekiego Wschodu. W rezultacie w eksporcie obserwowany był duży wzrost znaczenia transakcji o charakterze reeksportu. Natomiast negatywny wpływ na eksport miała utrzymująca się presja konkurencyjna ze strony towarów pochodzących z Chin, która najsilniej dotknęła europejską branżę motoryzacyjną oraz rynek trwałych towarów konsumpcyjnych" - dodał.

NBP wyróżnia utrzymującą się na relatywnie wysokim poziomie dynamikę eksportu produktów rolnych, a także wzrost eksportu produktów o wysokiej zagranicznej wartości dodanej, zwłaszcza komputerów oraz silników lotniczych.

Produktami gdzie najsilniej zwiększyła się wartość eksportu w IV kwartale były przede wszystkim odzież (wzrost o 16,8 proc. rdr), obuwie (15,7 proc. rdr) oraz konsole do gier wideo (44,9 proc. rdr).

Wartość eksportowanej odzieży osiągnęła w tym okresie rekordowy poziom 18,3 mld zł, co stanowiło niemal 5 proc. wartości eksportu z Polski.

"Omawianą w analizach poprzednich kwartałów cechą charakterystyczną eksportu tych produktów jest towarzyszący im duży wzrost importu oraz zróżnicowana struktura geograficzna importu i eksportu. Import skoncentrowany jest na krajach Dalekiego Wschodu, głównie Chinach, podczas gdy kierunkiem eksportu są przede wszystkim kraje Unii Europejskiej oraz Wielka Brytania. Cechy te wskazują, że transakcje w tej kategorii (zwłaszcza towarów konsumpcyjnych półtrwałego użytku) w dużej mierze realizowane są w ramach reeksportu" - podał NBP.

NBP pisze, że centra logistyczne zlokalizowane w Polsce stały się kluczowym ogniwem w łańcuchach dostaw towarów pochodzących m.in. z Chin do odbiorców w krajach europejskich. Na wysokie wzrosty eksportu w tej kategorii składa się z jednej strony rozwój infrastruktury transportowej i magazynowej w Polsce, z drugiej chińska ekspansja na europejskie rynki, obserwowana zwłaszcza w następstwie zmian polityki handlowej Stanów Zjednoczonych.

NBP pisze, że chociaż dynamika eksportu dóbr inwestycyjnych była niższa niż w poprzednich kwartałach, również i ta kategoria odnotowała relatywnie duży wzrost udziału w eksporcie. W 2025 r. klasyfikowane tu produkty obejmowały 16,9 proc. wartości eksportu (wobec 16,4 proc. w 2024 r.). W całym roku wartość eksportu w tej kategorii zwiększyła się o 5,1 proc. rdr.

Przyczynił się do tego przede wszystkim duży wzrost eksportu komputerów. Wartość sprzedaż zagranicznej w tej pozycji zwiększyła się w 2025 r. o 18,8 proc., tj. 5,7 mld zł w porównaniu z rokiem poprzednim. Komputery były pozycją o największym wzroście eksportu w 2025 r. W wyniku dużego wzrostu sprzedaży stały się one drugą pod względem wartości najważniejszą pozycją w polskiej ofercie eksportowej po częściach samochodowych.

Obok komputerów na wzrost wartości eksportu dóbr inwestycyjnych złożyła się także większa sprzedaż kamer cyfrowych oraz urządzeń routingowych.

NBP podaje, że po dziesięciu kwartałach spadków (począwszy od I kwartału 2023 do II kwartału 2025 r.) w II połowie 2025 r. nastąpiło zahamowanie spadkowej tendencji eksportu towarów konsumpcyjnych trwałego użytku.

W IV kwartale 2025 r. wartość eksportu zwiększyła się tu o 2,5 proc., głównie za sprawą poprawy wyników eksporterów urządzeń AGD. Na niskim poziomie wciąż kształtował się eksport odbiorników telewizyjnych, a tendencja spadkowa nadal była widoczna w eksporcie mebli.

W całym 2025 r. wartość eksportu trwałych towarów konsumpcyjnych nie zmieniła się w porównaniu z rokiem poprzednim, co wpłynęło na zmniejszenie się udziału tej kategorii w eksporcie ogółem. W 2025 r. obniżył się on do 7,3 proc., tj. najniższego poziomu co najmniej od 2000 r.

"Jest to wynikiem silnej presji konkurencyjnej ze strony produktów pochodzących z Chin" - napisano.

NBP podaje, że jedyną spośród siedmiu głównych kategorii w eksporcie, gdzie nastąpił spadek wartości w porównaniu z analogicznym okresem 2024 r. były środki transportu i ich części. Był to już ósmy kolejny kwartał spadku ich wartości. W końcu 2025 r. wartość eksportu zmniejszyła się o 2,7 proc. rdr. Na wyniki eksportu klasyfikowanych tu produktów wpływ miał pogłębiający się kryzys w europejskiej branży motoryzacyjnej spowodowany m.in. silną konkurencją z Chin.

W IV kwartale 2025 r. nastąpił ponowny duży spadek eksportu aut osobowych, samochodów dostawczych oraz części motoryzacyjnych. Najgłębszy spadek eksportu odnotowano w przypadku akumulatorów elektrycznych, które jeszcze w latach 2021-2023 były drugą pod względem wartości pozycją w polskiej ofercie eksportowej. Od 2024 r. wartość eksportu akumulatorów zmniejszyła się łącznie o 60 proc. (tj. o 31,7 mld zł), w tym w IV kwartale 2025 r. o 37,4 proc. rdr.

Według NBP, import z Polski został w Niemczech niemal całkowicie zastąpiony przez dostawy z Chin.

Podczas, gdy większość pozycji w kategorii obejmującej środki transportu zmniejszyła wartości, duże wzrosty wartości odnotowano w eksporcie silników lotniczych oraz autobusów. Eksport silników lotniczych realizowany jest przede wszystkim w ramach usług ich serwisowania. W IV kwartale 2025 r. wartość ich eksportu wzrosła do 4,0 mld zł i była o 26,7 proc. wyższa w porównaniu z końcem 2024 r., co wskazuje na kluczową rolę Polski w tym segmencie usług.

"Silniki lotnicze należą do tych nielicznych pozycji w polskim eksporcie, których najważniejszymi odbiorcami są kraje pozaeuropejskie. Większość ich eksportu trafiła do Stanów Zjednoczonych, Kanady, Chin oraz Singapuru" - napisano.

IV kwartał 2025 r. był trzecim z kolei z silnym wzrostem eksportu autobusów. W omawianym okresie wartość ich eksportu zwiększyła się o 77,4 proc., a w całym 2025 r. wzrosła o blisko 50 proc.

Najważniejszymi kierunkami eksportu autobusów z Polski były w 2025 r. Niemcy, Szwecja Włochy i Holandia. Mimo wysokiego wzrostu Polska straciła w 2025 r. pozycję najważniejszego dostawcy autobusów elektrycznych do Unii Europejskiej na rzecz Chin. (PAP Biznes)

map/ asa/